Dr hab. Marta Wieczorek, prof. AWF                                      Wrocław, 23.07.2017

Zakład Dydaktyki Szkolnej KF

AWF we Wrocławiu

 

RECENZJA PROGRAMU NAUCZANIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO

DLA II ETAPU EDUKACYJNEGO „MAGIA RUCHU”

NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA

 

AUTORKI: mgr Urszula Białek, mgr Joanna Wolfart-Piech

Przedstawiony do recenzji program wychowania fizycznego „Magia ruchu” dla II etapu edukacyjnego powstał na  podstawie podstawy programowej kształcenia ogólnego z zakresu wychowania fizycznego zawartej w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 14 lutego 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 356). 

Opracowanie ma czytelną strukturę, adekwatną do działań podejmowanych przez nauczyciela podczas planowania, realizacji i ewaluacji własnej pracy dydaktyczno–wychowawczej. Składa się z dziesięciu rozdziałów oraz spisu piśmiennictwa.

Te rozdziały to:

  1. Wprowadzenie
  2. Podstawa programowa – II etap edukacyjny
  3. Założenia programu
  4. Struktura programu
  5. Rozkład materiału – tematy lekcji
  6. Przydział godzin dla II etapu edukacyjnego
  7. Przedmiotowe zasady oceniania
  8. Procedury osiągania celów
  9. Ewaluacja programu
  10. Karty monitoringu realizacji podstawy programowej

Tytuł programu: „Magia ruchu” jest niezwykle ciekawy, intrygujący  i zachęca do bliższego zapoznania się z nim i w teorii i w praktyce.

Treść dwóch pierwszych rozdziałów to materiał wyjściowy, powstania programu, zaczerpnięty z adekwatnych dokumentów (rozporządzenie MEN, materiały ORE). Kolejne rozdziały to twórcza  praca Autorek programu.

Rozdziały 3. i 4. to założenia i struktura programu. Poprawnie, zgodnie z nową podstawą programową, wymagania szczegółowe określone zostały w zakresie umiejętności i wiadomości i podane w czterech blokach tematycznych. Uwzględniono etap rozwojowy i zasadę stopniowania trudności. Do każdego bloku przypisano także kompetencje społeczne zapisane w podstawie programowej jako pożądane postawy ucznia wobec kultury fizycznej. Wymagania szczegółowe są opisane w formie celów operacyjnych. Stanowią one opis wyników, które mają być sformułowane oraz osiągnięte jako zamierzone sukcesy uczniów.

Autorki proponują pewien układ realizacji podstawy programowej ale jak same piszą: „Nauczyciel wychowania fizycznego może zmodyfikować program „Magia ruchu” zgodnie z  potrzebami swojej szkoły. Takie podejście pozwoli (…) uwzględnić  potrzeby i oczekiwania swoich uczniów, specyfikę szkoły i posiadanych obiektów, kwalifikacje nauczycieli oraz tradycje środowiska”.

Rozdziały 5. i 6. zawierają: rozkład materiału w postaci tematów lekcji oraz proponowany przydział godzin na poszczególne formy aktywności ruchowej z uwzględnieniem bloku tematycznego. W zaproponowanym rozkładzie materiału pewne treści, w mojej opinii, pozostają dyskusyjne, jednak jest to program autorski i należy zaakceptować odmienne spojrzenie autorek na uszczegółowienie treści podstawy programowej.  

Rozdział 7. dotyczy przedmiotowych zasad oceniania. Zawiera czytelny opis opracowanych zasad oraz ich ujęcie tabelaryczne. Obszary podlegające ocenianiu to: systematyczność, aktywność, umiejętności, wiadomości i aktywność dodatkowa ucznia. Autorki określają „wagę” poszczególnych obszarów oceniania różnicując tym samym znaczenie obszarów w nowoczesnym wychowaniu fizycznym.

W rozdziale 8. czytamy o procedurach osiągania celów. Tu autorki we wprowadzeniu przypominają, że w realizacji programu nauczyciel wychowania fizycznego powinien dobierać metody, formy i środki dydaktyczne dostosowane do potrzeb, możliwości i zainteresowań uczniów. Musi on także stosować indywidualizację oddziaływań dydaktyczno-wychowawczych, a zajęcia prowadzić  w korelacji z innymi przedmiotami.  Kolejno, w formie tabeli, przypominają metody realizacji zadań w wychowaniu fizycznym i granice ich stosowalności według Strzyżewskiego oraz formy organizacyjne zajęć wychowania fizycznego. Rozdział ten jest przedstawiony czytelnie i na pewno będzie bardzo przydatny dla wielu nauczycieli.

Kolejny rozdział (9.) dotyczy ewaluacji programu. Ewaluacji mają podlegać te elementy programu, które nie wynikają wprost z zapisów podstawy programowej. Są to, jak piszą Autorki: sposoby osiągania celów (zmiana metod i form pracy na bardziej skuteczne), ocena z wychowania fizycznego (modyfikacja kryteriów oceniania), treści nauczania (zmiana segmentacji treści nauczania). Autorki piszą także o etapach ewaluacji oraz podkreślają bezwzględną konieczność wyciągania wniosków z przeprowadzonej ewaluacji.

Zakończenie programu (rozdział 10.) stanowi karta monitoringu realizacji podstawy programowej. To narzędzie wydaje się bardzo użyteczne zarówno dla samego nauczyciela jak i organów nadzorujących.

PODSUMOWANIE – OCENA SUMARYCZNA

Przedstawiony do recenzji program nauczania wychowania fizycznego „Magia ruchu” dla II etapu edukacyjnego, oceniam wysoko. Jest on zgodny z nową podstawa programową kształcenia ogólnego w zakresie wychowania fizycznego  (Rozporządzenie MEN z 14 lutego 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 356) .

Autorki programu są bardzo doświadczonymi nauczycielkami wychowania fizycznego, które posiadają także wiele dodatkowych kwalifikacji oraz doświadczeń z tworzeniem i oceną programów nauczania.  Te kompetencje znalazły wydźwięk w powstałym programie „Magia Ruchu”. Zawarte w nim treści do realizacji (cele szczegółowe) odnoszą się do naczelnego celu szkolnej kultury fizycznej jakim jest kształtowanie pozytywnych postaw wobec własnego ciała, w tym zdrowia i aktywności ruchowej.

Jest on bardzo przejrzysty i czytelny, o czym pisałam już we wstępie. Zawiera wszystkie potrzebne dla nauczyciela informacje lub odniesienia do literatury.

Realizacja treści programu pozwoli z pewnością uczynić wychowanie fizyczne bardziej nowoczesnym, prozdrowotnym, nastawionym na eksponowanie systematyczności, zdobywanie wiedzy i aktywizowanie ucznia.

Mam nadzieję, że znajdzie on uznanie wśród nauczycieli wychowania fizycznego, będzie przez nich stosowany i stanie się także inspiracją do tworzenia własnych programów nauczania.